मूल्यवृद्धिको मार खेप्दै पनि कालिदह खोलामा स्थायी पुल निर्माण सम्पन्न

असार १२ — निरन्तरको वर्षापछि आएको बाढीले कालिदह खोलाको मूल बाटो कटान गरेर ठूलो दरी बनाएपछि बुङमतीवासी महिनौँदेखि सास्ती खेप्दै आएका थिए। वर्षायाम सुरु भएसँगै खोलामा पानीको बहाव बढेपछि स्थानीयको दैनिक जनजीवन नै प्रभावित भएको थियो। विद्यार्थीलाई विद्यालय जान, किसानलाई उत्पादन गरिएको बाली तथा तरकारी बजारसम्म पुर्‍याउन, सर्वसाधारणलाई दैनिक आवतजावत गर्न तथा बिरामीलाई समयमै स्वास्थ्य संस्था पुर्‍याउनसमेत कठिनाइ भइरहेको अवस्थामा चम्पेश्वर निर्माण सेवाले कालिदह खोलामाथि ‘सिंगल स्प्यान प्रेस्ट्रेस्ड’ प्रविधिमा आधारित स्थायी पुल निर्माण सम्पन्न गरेको छ।

पुल सञ्चालनमा आएसँगै बुङमतीका वडा नं. ४, ५ र ६ का हजारौँ स्थानीयवासीले वर्षायाममा वर्षौँदेखि भोग्दै आएको समस्या अन्त्य हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। स्थानीयका अनुसार पुल निर्माणपछि आवतजावत सहज हुनुका साथै आर्थिक, सामाजिक तथा शैक्षिक गतिविधिमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

जोखिम मोलेर सम्पन्न गरियो निर्माण

निर्माण व्यवसायी रुपचन्द्र लामिछानेले प्राकृतिक प्रकोपका कारण अत्यन्त चुनौतीपूर्ण अवस्था सिर्जना भए पनि कम्पनीले जिम्मेवारीबाट पछि नहटी जोखिम मोलेर पुल निर्माण सम्पन्न गरेको बताए।

उनका अनुसार पुल निर्माण गर्नुपर्ने स्थान अत्यन्त साँघुरो थियो। बाढीले खोलाको दुवैतर्फको भूभाग कटान गरिसकेकाले सामान्य प्रविधिबाट निर्माण सम्भव थिएन। प्राविधिक टोलीले विस्तृत अध्ययन गरी सुरक्षित विकल्प अपनाउँदै काम अघि बढाएको उनले बताए।

“पुल हाल्ने ठाउँ एकदमै साँघुरो थियो। खोलाले दुवैतर्फको भाग काटेर लगिसकेको थियो। हामीले खाली ढुंगा थुपारेर, ग्याबिन वाल लगाएर बलियो जग तयार पार्‍यौं र एउटै स्प्यानमा पुल राख्यौं। काम निकै चुनौतीपूर्ण थियो, तर प्राविधिक टोली र मजदुरहरूको निरन्तर मेहनतका कारण सफल भयौं,” लामिछानेले भने।

उनले निर्माण अवधिभर मौसम प्रतिकूल रहँदा पनि प्राविधिक मापदण्डलाई पूर्ण रूपमा पालना गर्दै गुणस्तरीय निर्माणमा कुनै सम्झौता नगरिएको स्पष्ट पारे।

मूल्यवृद्धिका बाबजुद काम सम्पन्न

निर्माण व्यवसायी लामिछानेका अनुसार पछिल्लो समय निर्माण सामग्रीको मूल्यमा भएको अस्वाभाविक वृद्धिले परियोजनाको लागत उल्लेखनीय रूपमा बढाएको थियो। फलाम, सिमेन्ट, गिट्टी–बालुवा, ग्याबिन तार, डिजेल तथा अन्य निर्माण सामग्रीको मूल्य लगातार बढ्दा निर्माण व्यवसायीहरू थप आर्थिक दबाबमा परेका छन्। त्यसमा पनि दुर्गम स्थानसम्म सामग्री ढुवानी गर्नुपर्ने भएकाले लागत अझ बढेको उनले बताए।

यति हुँदाहुँदै पनि कम्पनीले स्थानीयको समस्यालाई प्राथमिकतामा राख्दै निर्माण कार्य नरोक्ने निर्णय गरेको उनले बताए।

“लागत धेरै बढ्यो, ढुवानी खर्च पनि थपियो। तर वर्षाको बेला स्थानीयलाई बाटो नभएर दुःख पाउनु हुँदैन भन्ने सोचेर रातदिन खटेर पुल सम्पन्न गर्‍यौं। नाफा–घाटा भन्दा ठूलो कुरा जनताको सेवा हो,” उनले स्पष्ट पारे।

उनका अनुसार कतिपय निर्माण कम्पनीहरूले मूल्यवृद्धिका कारण काम ढिलाइ गर्ने वा रोक्ने अवस्था देखिए पनि चम्पेश्वर निर्माण सेवाले सामाजिक उत्तरदायित्वलाई प्राथमिकता दिँदै निर्धारित समयभित्रै पुल निर्माण सम्पन्न गरेको हो।

४५ दिनमै निर्माण सम्पन्न

निर्माण कम्पनीका अनुसार बाढीले पुरानो मार्गमा क्षति पुर्‍याएपछि तत्काल प्राविधिक अध्ययन गरी निर्माण प्रक्रिया अघि बढाइएको थियो। आवश्यक तयारी पूरा गरेपछि सुरु गरिएको निर्माण कार्य ४५ दिनभित्रै सम्पन्न गरिएको कम्पनीले जनाएको छ।

पुलका मुख्य विशेषताहरू:

• पुलको प्रकार: सिंगल स्प्यान प्रेस्ट्रेस्ड स्थायी पुल
• संरचना: खोलाको सम्पूर्ण चौडाइ एउटै स्प्यानले पार गर्ने गरी डिजाइन
• निर्माण अवधि: बाढीले क्षति पुर्‍याएको ४५ दिनभित्र सम्पन्न
• लाभान्वित क्षेत्र: बुङमती वडा नं. ४, ५ र ६ का करिब ३ हजारभन्दा बढी घरधुरी

कम्पनीका अनुसार एउटै स्प्यानमा पुल निर्माण गरिएकाले खोलाको बहावमा अवरोध नपुग्ने, बाढीको समयमा पानीको दबाब कम पर्ने तथा दीर्घकालसम्म सुरक्षित रूपमा सञ्चालन गर्न सकिने गरी डिजाइन गरिएको छ।

विद्यार्थीदेखि किसानसम्मलाई राहत

स्थानीय शिक्षक रमेश महर्जनका अनुसार पुल नहुँदा बालबालिकाले विद्यालय पुग्न करिब दुई किलोमिटर घुमेर जानुपर्ने बाध्यता थियो। वर्षायाममा खोला तर्न नसक्दा कतिपय विद्यार्थी विद्यालय नै जान नसक्ने अवस्था आउने गरेको उनले बताए।

“अहिले ५ मिनेटमै स्कुल पुगिन्छ। किसानले तरकारी, दूध सजिलै बजार लैजान पाएका छन्। एम्बुलेन्ससमेत वारपार गर्न थालेको छ,” उनले खुशी व्यक्त गरे।

स्थानीय किसानहरूका अनुसार पुल निर्माणपछि तरकारी, दूध, फलफूल तथा अन्य कृषि उत्पादन बजारसम्म समयमै पुर्‍याउन सहज भएको छ। यसले स्थानीय आर्थिक गतिविधिलाई समेत टेवा पुर्‍याउने विश्वास गरिएको छ। आपतकालीन अवस्थामा एम्बुलेन्स, दमकल तथा अन्य उद्धारका सवारी साधनसमेत सहज रूपमा सञ्चालन हुन सक्ने भएपछि स्थानीय थप राहत महसुस गरिरहेका छन्।

नियमित अनुगमन गरिने प्रतिबद्धता

चम्पेश्वर निर्माण सेवाले वर्षायामभर पुलको नियमित प्राविधिक अनुगमन गर्ने तथा कुनै समस्या देखिए तत्काल मर्मत गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। कम्पनीका अनुसार पुलको दुवैतर्फ तटबन्ध निर्माण तथा एप्रोच सडकलाई थप मजबुत बनाउने काम पनि निरन्तर भइरहेको छ।

कम्पनीले पुलको दीर्घकालीन सुरक्षा सुनिश्चित गर्न आवश्यक मर्मत, निरीक्षण तथा संरक्षणका कार्यलाई प्राथमिकतामा राख्ने जनाएको छ।

स्थानीयले गरे निर्माण कम्पनीको प्रशंसा

स्थानीय बासिन्दाले चुनौतीपूर्ण भौगोलिक अवस्था, प्राकृतिक विपत्ति र निर्माण सामग्रीको मूल्यवृद्धिका बाबजुद पनि समयमै पुल निर्माण सम्पन्न गरेको भन्दै निर्माण कम्पनीप्रति आभार व्यक्त गरेका छन्।

स्थानीय अगुवा सीता तामाङले भनिन्,

“सामान महँगो भयो भनेर काम अलपत्र पार्ने ठेकेदार धेरै देख्यौं। तर रुपचन्द्रजीले बोलेको पूरा गर्नुभयो। स्थानीयको दुःख बुझेर समयमै पुल बनाइदिनुभएकोमा हामी सबै खुसी छौं।”

स्थानीयवासीका अनुसार यो पुलले वर्षायाममा आवतजावत सहज बनाउनुका साथै शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, व्यापार तथा दैनिक जनजीवनलाई दीर्घकालीन रूपमा सहज बनाउने विश्वास गरिएको छ। उनीहरूले विकास निर्माणका काममा गुणस्तर, इमान्दारिता र समयपालनको उत्कृष्ट उदाहरणका रूपमा यस पुल निर्माणलाई लिएका छन्।