बालेन सरकारलाई शुभकामना, निर्माण क्षेत्रले गरेको आशा

---

काठमाण्डौ,

नयाँ सरकारलाई शुभकामना र निर्माण क्षेत्रको अपेक्षा
अहिलेको समय साँच्चिकै देशको भविष्य निर्धारण गर्ने मोडमा उभिएको छ। नयाँ सरकार गठन भएसँगै जनतामा आशा, अपेक्षा र उत्साह देखिएको छ, तर त्योसँगै विगतका अनुभवले ल्याएको केही निराशा पनि सँगै जोडिएको छ। हामीले धेरै पटक नयाँ सुरुवातको नाममा पुरानै शैली दोहोरिएको देखेका छौं, त्यसैले अहिलेको सरकारसँग जनताको अपेक्षा स्पष्ट छ—अब कुरा होइन, काम चाहियो। देशको अर्थतन्त्र चलायमान बनाउने, रोजगारी सिर्जना गर्ने र पूर्वाधार विकासलाई गति दिने जिम्मेवारी सरकारको काँधमा छ, र यसमा निर्माण क्षेत्रको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण छ।
म स्वयं निर्माण व्यवसायसँग जोडिएको व्यक्तिको रूपमा, यस क्षेत्रको वास्तविकता निकै नजिकबाट अनुभव गरेको छु। निर्माण क्षेत्र आज गम्भीर संकटबाट गुज्रिरहेको छ, जसको मुख्य कारण केवल बजारको अवस्था मात्र होइन, सरकारी ढिलासुस्ती, जटिल प्रक्रिया, र भुक्तानी प्रणालीमा भएको कमजोरी पनि हो। हामीले काम सम्पन्न गरिसकेपछि पनि महिनौंसम्म भुक्तानीको लागि कुर्नुपर्ने अवस्था छ, चेक हातमा हुन्छ तर बैंकमा क्लियर हुँदैन, फाइलहरू एक टेबलबाट अर्को टेबलमा घुमिरहन्छन्। यसले गर्दा व्यवसायीहरू आर्थिक रूपमा मात्र होइन, मानसिक रूपमा पनि थकित भइरहेका छन्।
अझ दुःखको कुरा के छ भने, यति धेरै समस्या हुँदाहुँदै पनि दोषको भारी भने निर्माण व्यवसायीमाथि नै थोपारिन्छ। सरकारी पक्षबाट हुने ढिलाइ, कमजोरी वा निर्णय क्षमताको अभावका कारण काममा असर पर्दा पनि, बाहिरबाट हेर्दा दोष व्यवसायीलाई नै दिइन्छ। यसले हाम्रो आत्मसम्मानमा चोट पुर्याउँछ। निर्माण व्यवसायीहरूलाई अपराधी वा ठग जस्तो व्यवहार गरिनु अत्यन्त दुःखद र अन्यायपूर्ण कुरा हो। केही नकारात्मक उदाहरणका आधारमा सम्पूर्ण क्षेत्रलाई गलत दृष्टिकोणले हेर्नु देशको विकासका लागि पनि हानिकारक हुन्छ।
यससँगै, निर्माण क्षेत्रमा व्याप्त घुसखोरीको समस्या झनै गम्भीर छ। एउटा सामान्य फाइल अघि बढाउनका लागि समेत पैसा खर्च गर्नुपर्ने अवस्था, काम पाउन वा बिल पास गराउन अनावश्यक आर्थिक दबाब सहनुपर्ने परिस्थिति—यी सबैले इमानदार भएर काम गर्न चाहने व्यवसायीलाई निरुत्साहित बनाएको छ। यस्तो प्रणालीमा न त पारदर्शिता रहन्छ, न त गुणस्तरीय कामको मूल्यांकन नै हुन्छ। त्यसैले अबको सरकारले यदि साँच्चिकै परिवर्तन चाहन्छ भने, सबैभन्दा पहिले घुसखोरीको अन्त्य गर्न ठोस कदम चाल्नुपर्छ।
हामीले बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने, निर्माण क्षेत्र केवल एउटा व्यवसाय मात्र होइन, यो देशको विकासको मेरुदण्ड हो। एउटा निर्माण व्यवसायीले सिधै वा अप्रत्यक्ष रूपमा सयौंदेखि हजारौं मानिसलाई रोजगारी दिएको हुन्छ। मजदुरदेखि इन्जिनियर, सप्लायरदेखि ट्रान्सपोर्ट व्यवसायी—धेरै परिवारहरूको जीवनयापन यसैसँग जोडिएको हुन्छ। यस्तो महत्वपूर्ण क्षेत्रलाई कमजोर बनाउने होइन, अझ सशक्त बनाउने नीति आवश्यक छ।
त्यसैले, अहिलेको सरकारसँग हाम्रो स्पष्ट अपेक्षा छ—समयमै भुक्तानी सुनिश्चित गरियोस्, प्रक्रियालाई सरल र छिटो बनाइयोस्, घुसखोरीको अन्त्य गरियोस्, र सरकारी कमजोरीको दोष निर्माण व्यवसायीमाथि नथोपारियोस्। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, निर्माण व्यवसायीलाई सम्मानका साथ हेरियोस्, उनीहरूलाई देश निर्माणका साझेदारका रूपमा स्वीकार गरियोस्।
अन्त्यमा, नयाँ सरकारलाई पुनः शुभकामना दिँदै, हामी यही आशा गर्दछौं कि अबको यात्रा परिणाममुखी हुनेछ। यदि सरकार र निर्माण व्यवसायीबीच सहकार्य र विश्वासको वातावरण बन्न सक्यो भने, देशको विकासले अवश्य गति लिनेछ। अब समय आएको छ—विश्वास जित्ने, प्रणाली सुधार्ने, र देशलाई अगाडि बढाउने। निर्माण क्षेत्र बलियो भए देश बलियो हुन्छ। 🙏
लेखक: रुपचन्द्र लामिछाने
चम्पेश्वर निर्माण सेवा